Ogia eta ogi gehiago: Bons Focs-ean egindako tailerra

Berriro Bartzelonara!!

Nire kataluniar familia eta lagunak bisitatzen. Lagunek ikusten nauten bakoitzean ogi eskaria egiten didate. Hurrengorako hiru eskari, dagoeneko. Aireportuan ikusten dut nire burua “okindegi erdia” fakturatzen. Eta ez dut espero arazorik izaterik, ze aireportuetan gauzak dauden moduan, hauts fin zuri arrastoa uztea baino ez nuen behar!

Azkenaldian ogia egiteko ikastaro batera joan nintzen Bons Focs tailerrera. Bartzelona erdian dago, Guinardó auzoan, metrotik oso gertu (linea horia, Maragall geltokian). Oso auzo lasaia da eta kale txikitxo baten (carrer d’Art) Bons Focs dago. “Ogi Artisaua” egiteko ikastaroa zen, 10 ordukoa, larunbata eta igandean bananduta. Mónica pertsonalki ezagutzeko gogo haundia neukan eta, egia esan, oso irakasle ederra da. Askotan dinot tailerretara joatea oso lagungarria izan daitekeela, ezagutza indartzen, oinarriak ulertzen, jende interesgarria ezagutzen laguntzen dutelako. Tailerretan liburuak eta web – orrialdeak ezagutzeaz gain oso ondo pasatzen da; ogiak etxera dakartzazula, ahaztu gabe.  Horregatik, arrazoi asko daude joateko.

Ez daukat bada, tailerreko argazkirik, eskuak irinaz beterik ezinezko eginkizuna baitzen.

Orduantxe, tailer horretan gauzatu genituen bi ogi egitera animatu naiz eta, bide batez, sarrera honetan hurrengo hausnarketak dakarzkizuet okin amateurrentzako lagungarriak izango ote direlakoan.

  • Errezetan dauden osagai kantitateak errespetatu
  • Masa “madrearekin” egindako oreetan, tolesdurak egitearen garrantzia
  • Pazientzia, pazientzia eta pazientzi gehiago
  • Irakurri, eta berrirakurri, behin eta berriro

Beno, goian aipatzen ditudan adierazpenak azaltzera noa. Beharbada, zuetariko norbaiti  hauxe gertatu zaio; neri denetarik gertatu egin zait: irina gehitu eta gehitu adreilu-ogia lortu arte, masa madrea izoztu ea zer gertatzen ote zitzaion, tenperatura gorenean labean sartu eta moldeko ogia kiskali, alegia. Ziur nago okin amateurren artean galdeketa egingo bagenu, denok akats berberak egin ditugula konturatuko ginatekeela. Esperientzia txarrek, gu haserre arazi egin arren, lagungarriak eta didaktikoak izaten dira.

Atalez – atal:

  • Oso garrantzitsua da errezetako osagai kantitateak errespetatzea. Errezetako oinarriari ere erreparatu behar zaio. Nondik datorkigu errezeta hau? Ipar Ameriketatik? Hemengoa da? Zergaitik dinot hau? Ipar Ameriketako okinek beste irin mota batzuk erabiltzen dituztelako, ez guk bezalakoak. Agian geuk erabiltzen dugun irinak ur kantitate ezberdina xurgatzen du. Eta hori, aztertu egin beharko dugu, ogiaren ezaugarria baita. Zelan? Ogia egiten dugun bakoitzean orea ikusi, ukitu eta usaindu ezazue.  Eskuak zikintzeari beldurra kendu eta orearen hezetasuna nabaritu. Pixkanaka – pixkanaka gure irina eta orea ezagutuko ditugu.
  • Oratzerakoan ez bota irin gehiago. Ai ene!! zenbat adreilu labekatu ditudan, ez daukat ahazteko!. Zergatik fidatu nintzen “gehitu irin gitxitxo bat oratzeko” gomendioaz? Lehenengo arazoa: nork daki gitxitxo hori zenbatekoa den. Beraz, nere esperientzian eta tailerretan esandakoa ere kontuan izanda, irin gitxitxo hori ia 100 gramokoa izan daiteke nahiz eta apurka – apurka bota. Azkenean,  gehitutako irin kantitatea garrantzitsua izan daiteke. Eta, irin guzti honek errezetaren irin-ogi oreka aldatzen du eta emaitzak ez du zerikusirik errezetako argazkiarekin. Irin gehiago botatzea oso tentagarria da baina, eutsi! eta laguntza behar izanez gero, erabili ezazu gomazko goilare -espatula edo okin espatula.

  • Komenigarria: oratze moduak ezagutzea. Ore bigunak edo ore itsaskorrak oratzeko frantses modua erabilgarria da. Ore gogorragoak ora daitezke tradizional erara. Okin bakoitzak bere oratze modua dauka; bakoitzak hobeto datorkiona erabiliaz. Ez dago, beraz, oratzeko modu bakarra eta bakoitzak erabil dezala erosoena edota gustokoena. Ez da dogmatikoa izan behar. Sukaldeko errobotek (Thermomix, Mycook, Kenwood, Kitchen Aid) eta ogia egiteko makinek ere oratzeko programak dituzte eta konfidantza falta dutenentzat oso lagungarriak izan litezke. Dena den, adi egon zaitez ea makinak zelan oratzen duen. Izan zaitezte kuxkuxeroak!
  • Tolesdurak: Zer eta zertarako erabiltzen dira? Masa madrea erabiltzen denean tolesdurak egitea oso komenigarria da. Tolesdurak egiteko orea zabaldu eta tolestu egiten da kontu handiz (oso delikatua baitago) eskutitza balitz bezala. Tolesduraren betebeharra glutena indartzea da, batez ere masa madrea erabiltzen denean. Lehenengo fermentazioak (hartzidurak) hiru ordu irauten du eta ordutik behin egiten zaio tolesdura bat oreari. Errezeta batzutan legamia (freskoa ala hautsa) eskatzen du eta kasu hauetan ez dira tolesdurak egin behar. Zergaitik? Legamia erabiliaz fermentazio (hartzidura) laburragoak direlako (45-90 minutu).

  • Pazientzia eta pazientzia. Artisau Ogia egiteko denbora behar da. Denbora ematea “zapore eta ezagutza” inbertsioa da. Ogia egiteko asmoa baduzu arineketan eta estrespean, jai daukazu. Nik behin izoztu nuen masa “madrea” ea zer gertatzen zitzaion ikertzeko. Igande bezperan atera eta ogia egiteko asmoa neukan. Masa “madrea” ia hilda zegoen eta berpizteko ahaleginak alferrikakoak izan ziren. Ez nuen lortu berpizterik ezta ogia egiterik ere. Beraz ez ibili arineketan, mesedez.
  • Irakurri eta berriro irakurri. Badakit gutariko askok ez dugula astirik irakurtzeko, baina, internet daukagu. Hor daude blogak eta web-orrialde ugari, eta informazioa eskuragarri, non guk eta beste askok,  besteek zer galdetzen, irizten eta aipatzen duten ezagutu dezakegu. Nik liburuak maite ditut. Libururen bat erostea ere gomendatzen dizuet baina, nik gustukoen ditudan liburuak ingelesez idatzita daude. Pena da. Dena den, norbaitek sakondu nahi badu, hementxe egongo gara laguntza eskaintzeko ahaleginak egiten.

Ez zintuztedala aspertuko, espero dut. Idatzi hau osoa hausnarketa bat baino ez da. Hauexek okin amateur baten esperientziak eta sukaldean bizi ditudan unetxoak; batzuk ahaztu ezinak. Horixe, besterik ez.

Goiko argazkian gaurko emaitza ikus dezakezue. 2,5 kilo ogi. Ez du asko iraunduko, ez pentsa. Goiko apaleko ogiak labeak kiskalki ditu,  baina pozik nago prozesu guztia oso ondo joan baita.

Guztioi, animo!! eta badakizue hemen gaituzuela zuen galdera eta esteka guztiak erantzuteko saiatzen.

Musu haundi bat

 

gabyvenegasmaldonado@hotmail.com

11 Iruzkin

Tebak idatzia atalean

11 responses to “Ogia eta ogi gehiago: Bons Focs-ean egindako tailerra

  1. Hori da hori lekzioa Teba! Primeran azaldu duzu guztia, ogia egiten hastera doan edonorentzat interesgarria, eta dagoeneko egoiten dugunoi ere ez datorkigu gaizki memoria fresktzea! Ogi horiek itxura mundiala dute!
    muxu bat

    • Oihana, zuk testuari deritzozunak pozten nau. Ez dakizu zenbaterainoko!!
      Errezeta bera ez denez beldur nintzen ea besteek gustokoa ote zuten. Nik ondo deritzot bai errezetei eta bai azalpenei batez ere, hasiberrientzako. Ni ogia egiten hasi nintzenean hausnarketak edo okinen iritziak faltan bota nituen eta, nere ustez, zailtasunak eta akatzak lagungarriak izan daitezke. Mila esker zure iruzkinagatik!!
      Musu haundi bet

  2. juantxo

    Aupa Teba,
    Aspaldi ikusi dudan sarrera interesgarrienetariko bat dela esango nuke. Hausnarketak ere, hasiera bateko irudiak ondo adierazten dute, oso ondo🙂.
    Ikastaroak interesgarriak izan daitezkela uste dut, gehien bat konfidantza hartzeko, eta Mònicak ematen duena guztiz praktikoa iruditu zait. Ogiaren prozesu guztia egiten duelako.
    Nik gehien gomendatzen dudana pazientziarena da,😉.
    Muxu bat

    • Aupa Juantxo!
      Nik behin eta berriro dinot ikastaroak oso praktikoak eta lagungarriak direla. Pena da, hementxe ikastaro asko ez egotea. Egia esan, nik ez nuen batere aurkitu pasa den udan eta horrengatik Euskaditik kanpora joan behar izan nuen. Espero dut, ogia egiteko zaletazunak gora jotzen duenez ikastaro gehiago izatea. Ea lortzen dugun!!!
      Musu bat ;-))

  3. idu

    Oso oso interesgarria Teba, kriston lana hartu duzu! Arrazoi duzu, ea ikastaro gehiago antolatzen den hemen inguruan,, martxa hontan, zeu irakasle!

    • Aupa Idu!
      Neu irakasle? Ez dut uste, ondino ikasteko asko dudalako… Baina, gero eta gehiago irakurtzen nabil eta “teoria” ikasten ari naiz. Mila esker zure hitz politengatik.
      Musu bat

  4. mari

    Kaixo, Teba.
    Amateurra naiz, oraintxe atera dut labetik nire bigarren saiakera ogiarekin (bi “bagette”, eta nire bi alabek oratutako opiltxo bana). Bagetteen goikaldea morenito xamarra dago, baina sukaldean geratu den usainagatik bihar gosari ederra izango dugula iruditzen zait.

    Gauza bat baino gehiago daukat galdetzeko, baina pixkana joango naiz eta kezka nagusiak argitzen joango naiz, banaka-banaka.

    Gaurkoan gainazaleko “ebakiei” buruz. Bai aurrekoan eta bai oraingoan ere, labanaren punta orean pixka bat sartu eta markatzen hasten naizenean, orea “arrastratu” egiten dut, txiklea balitz bezala, eta arrastotxo bat geratzen da, baina puskatzera iritsi gabe, iruditzen zait. Aurrekoan ez, baina gaurkoan bagetteak bere luzera guztian albotik lehertu dira, egindako arrastoetatik ireki beharrean. Horzdun labana erabiltzen dut, irakurri dudan arabera egiten saiatu naiz, baina…

    Zer aholkatzen didazue??

    Ondo segi

    • Aupa Mari!!
      Ze moduz bagetetxoak eta opiloak?
      Ni ere okin amaterra naiz baina saiatuko naiz zure lehenengo “kezka” azaltzen.
      Zuk dinoztasun ogiaren gainean orea ebakitzea oso garrantzitsua omen da. Ogia labetzerakoan oreko tenperaturak gora jotzen du eta lurrina sortzen hasten da. Lurrina nonbaitetik atara egin behar da eta, horretarako ebakiak egiten zaizkie ogi oreei. Orea ebaki ezean lurrinak bere bidea aurkituko du eta edononkik irtengo da ogia apurtuz alboetatik, alegia.
      Ebagitzeak ere forma polita hartzen laguntzen dio ogiari (borobilduz).
      Zelan egiten dira ebagiak? Lehenengo, aizto zorrotza hartu. Ebagia zirt edo zart eta azkar egin behar da. Ez duzu orea “arrastratu” behar eta ebakia gutxi gora behera zentimetro bateko sakonera.
      Lotura honetan ikusten da zelan ebagitzen diren masa madrearekin egindako ogiak:

      Eta bageteak zelan ebakitzen diren ikusteko, sakatu urrengo loturan:

      Nik uste dut ikusteak gehiago lagunduko dizula nik kontatzeak baino, ezta?
      Espero dut zure galdera ondo azaldu izatea.
      Musu bat Mari eta on egin!!

  5. Edorta

    Eskerrik asko gauza sinpleak besteokin konpartitzeagatik!

    Ze pena internetek ezin duela usainik transmititu!

    • Edorta, mila esker zuri, zure iruzkina idazteagatik!!
      Gauza errezak, bai baina, bihotzez idatzita.

      Pena da bai, internetek usainak gozatzen ahal ez izatea.

  6. Johne630

    Im genuinely enjoying the style and layout of one’s website. Its a very uncomplicated on the eyes which makes it a great deal much more enjoyable for me to come here and pay a visit to far more typically. Did you hire out a designer to make your theme? Excellent perform! dgkgegdefbea

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Aldatu )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Aldatu )

Connecting to %s