Artxiboa laburpen hitzeka: ama orea

Gurinaz eta esnez egindako ogia

Errezeta hau Anna Bellsolá-ren liburutik atera dut. Annak Balluard okindegian egiten du lan eta bere liburua polita izateaz gain oso egokia ogi munduan zerotik hastera doazenentzat, argazki politak eta errezeta gozoak dakartza eta. Neuk, errezeta, ama orearekin egiteko moldatu dut.
Egia esan, ez nuen ogi hau egiteko asmorik baina ama orea hain indartsu eta entrenatua zegoen ikustean, ea ogi gozoa egiteko egokia zan aztertu nahi nuen. Azken emaitza, izugarria. Ama orea oso ondo portatu da. Ze pozik nagoen!!!


OSAGAIAK (liburuko errezetaren kantitate erdiak jarri dizkizuet) eta bi molde ertain (20 zm-koa) edo haundi bat (30 zm-koa) egiteko nahiko da.

  • 400 g galirin zuria (erdia Rincón del Segura eta erdia Bioccop-eko T55)
  • 200 g ama ore zuria (%100 hezetasuna)
  • 215 g ur (gutxi gora behera, gutxiago edo gehiago izan leike)
  • 80 g gurin
  • 35 g azukre
  • 25 g esne hautsa
  • 10 g gatz
  • 1 arrautz txikia

EGITEKO MODUA

     

  1. Ama orea prest izanda, osagai guztiak nahastuko ditugu bol baten. Orea biguntxoa da. Plastikoaz estali eta 30 minutuko atsedenaldia egiten utziko dugu.
  2. Era tradizionalera oratuko dugu. Orea oso ondo oratzen da, arazo barik, nahiz eta itsaskorra dela  pentsatu. Bestela, oraketa laburren teknika erabili, tarteka 5-10 minutuko atsedenaldiak emanez. Orea, olioztatutako katilu baten sartu, plastikozko film-arekin estali eta bost orduko hartzidura egin dezan utzi, bi ordu eta erdiro tolesdura bat emanez.
  3. Orea katilutik atera eta 250 gramoko lau zatitan moztuko dugu. Neri (ez pisatzearren, aiaiai …), bi bola txiki eta beste bi haundi atera zaizkit. Boleatu tentsioa sortuz. Beste pare bat orduko hartzidura egin dezaten, ez itsasteko, edo olioz edo gurinez igurtzitako 25 zentimetroko bi moldetan 2 bola sartu euren artean tartea utziz, nahi duten beste zabaltzeko.
  4. Moldeak, aurretik 180-200 gradutara berotutako labean sartuko ditugu. Kasu honetan ez dut lurruna sortu, azal karraskatua ez izateko. Asko iluntzen dela ikusten baduzue, gainetik aluminiozko papera ipini. Labekatzeko denbora: 40 minutu.
  5. Parrilla baten hozten laga.

Hartzidura luzeegia izan duela pentsatzen ari direnei, ezetz esando diet, ogia goxo goxoa atera baita, ikaragarri ona. Ore honek, osagai goxo asko daramatzalako, gurina, azukrea eta arrautzak, ogi ore arruntak baino hartzidura luzeagoa behar du. Esperimentua zan eta itzela atera da.
Oso gomendagarria, ez da goxoegia eta mami biguna eta harroa du.



Aguuuuuuuur!!!!

Advertisements

15 Iruzkin

Tebak idatzia atalean

Olozko ogia – Haferbrot

Azpalditik olo ogia masa madrearekin egiteko grina neukan. Oloa gustokoa dut, zaporea suabe izateaz gain zuntza disolbagarria ere duelako (irin integrala edo kopoak janda, batez ere), eta gaur egungo elikaduran zuntza kantitate gutxi jaten dela kontutan izanda, idorreria sor ez dadin oso lagungarria izan daitekelako.

Astelehenean bertan hasten naiz pentsatzen asteburuan zein ogi egingo dudan, eta errituala bihurtu da. Lehenengo zerealak aukeratu, eta astean zehar nire liburuetan eta weborrialdetan begiratzen dut ea gustoko errezeta topatzen dudan. Pasa den astean ia astirik gabe geratu nintzen, ostirala iritsita, gustoko errezetarik ez bainuen aukeratua. Xabik Alemaniatik ekarritako olo aleak erabiliko nituela erabakita neukan, baina gustoko ogi errezeta aurkitzea ez nuen lortzen. Bai liburuetan bai weborrialdeetan, errezeta gehienak nire ustez, olo kopo edota irin integral gutxi zeuzkaten. Goxoak ziruditen pare bat aurkitu nituen, Gastronomía y Cía eta “mis recetas favoritas”-eko loturak uzten dizkizuet, masa madre ez izan edota erabili nahi ezean edonork olo ogia egiteko aukera izan dezan.

Ostiralean 22:00tan, ondino ez nekien zein ogi egingo nuen, baina jadanik badaezpada, zekale ama orea martxan neukan.

Azkenean olo ogia (Haferbrot, alemanieraz) aurkitu nuen. Olo irinaren ordez kopoak zeuzkan, baina halan da guztiz “ogia horixe zela” erabaki nuen. Pare bat aldaketa, irina eta ama orea erabili ahal izateko eta listo!!. Hona, errezeta dakarkizuet.



OSAGAIAK (740 gramoko hiru ogi egiteko)

  • 216 g zekale ama orea: 3 g zekale ama orea (aktibatua), 120 g zekale integrala eta 96 g ur (beherago, zelan egiten den idatzi dizuet).
  • De http://www.alnature.de
  • 530 g “olo irin beratze”: 250 g olo irin integrala (edo olo kopoak) eta 280 g ur beroa (2-4 ordu lehenago prestatua).
  • 800 g galirin zuria (Rincón del Segura)
  • 80 g zekale irin integrala
  • 22 g gatza
  • 10 g azukrea
  • 10 g landare margarina
  • 525 g ura (gutxi gora behera, gitxiago ala gehiago izan daiteke)
  • (Aukerako) 15 g irin malteatua (J. Renobell -Bartzelona- dendatik ekarritakoa)
  • (Aukerako) Ogia egiteko, Alemaniatik ekarritako espezia nahasketa (Brot Gewürz Alnatura markakoa). Osagaiak: Txarpoila (Kümmel), mihilua (Fenchel), martorria (Koriander) eta anis-belarra (Anis).

Izaskunek, espezia nahasketa errezeta hau eskuratu zidan. Hementxe duzue:

2 goilakarada martorri haziak
1          ”       txarpoil
1 goilakaradatxo anisa
1          ”            kuminoa
1          ”            mihilua
Osagai guztiak birrindu eta pote baten gorde gure zekale ogiei botatzeko.


EGITEKO MODUA
  1. 12-15 ordu lehenago zekale ama orea prestatu egin behar da. Bezperatik zekale ama orea aktibatua izango dugu eta honetatik 3 gramo besterik ez ditugu hartuko. Ura botako diogu, ondo nahastu eta segituan zekale irin integrala, berriro nahastu. Nik normalean arratsaldeko 7tan prestatzen dut hurrengo goizean 11ak aldera ogia egiteko.
  2. 2-4 ordu lehenago “olo irin beratze” hori prestatzen da. Bol baten olo irin integrala ipiniko dugu eta kolpe batean ur bero-beroa botako diogu. Egurrezko goilara batekin ondo irabiatu. Plastikoaz estali eta esan bezala, 2-4 ordu beratzen utziko dugu.
  3. Ogia egiten den egunean, bol haundi baten osagai guztiak, ura izan ezik, jarriko ditugu. Ura pixkanaka pixkanaka gehituko diegu. Eskua orean sartzea gomendatzen dizuet, orea hatzamarrekin marruskatuz.  Orea itzaskorra eta irristakorra da, ia kontrolaezina. Behin nahastuta, bol-a estalita, 30 minutuko atsedenaldia hartzen utziko dugu.
  4. Orea azalera atera eta frantses teknika erabiliz (oso itsaskorra denez tradizional erara zaila delako), 10-15 minutu oratuko dugu.
  5. Bol-a olioaz igurtzi eta orea barruan sartu 3 orduko lehenengo hartzidura egin dezan. Olioz igurtzitako azaleran, ordubetero tolesdura bat emanez.
  6. Azken tolesdura egin eta gero, irin pittin bat botako dugu azaleran eta horren gainean 15 minutu inguru orea deskantsatzen utziko dugu. 740 gramoko hiru zatitan banandu, boleatu eta azkenik, erabiliko ditugun moldeetako forma eman (borobila ala luzea).
  7. (Aukerako) orea trapu busti batetik pasatu, hezetu eta haziak gainetik bota.
  8. Banetoietan edota olioz igurtzitako metalezko moldeetan sartu eta bigarren hartzidura egin dezatela, beste pare bat ordu utziko ditugu.
  9. Laba berotu 240ºtara. Lurrina prestatuko dugu labaren barruan (harrira eta metalezko ontzira ur beroa jaurtikiz)
  10. Ogiari ebakiak egin eta laban sartu. 5 minutu pasa eta gero tenperatura 220ºtara jaitsi. Labekatzeko denbora: 50 minutu.

ON EGIN DEZAZUELA!!

6 Iruzkin

Tebak idatzia atalean

Eguneroko ogiaren errezeta hobetua

Aitor (nire bikotea) da azkenaldian gure etxeko okin berria, eta gaurko errezeta bere esperimentu bat da, eta oso emaitz oneko esperimentua gainera. Kriston goxoa geratu zen, eta mamia normalean baino suabeagoa (nik uste esnearengatik) zegoen. Berak etxean dugun ogi-makinan oratu zuen, baina eskuz berdin-berdin egin daiteke, metodo tradizionalarekin oratuz. Nik ogi-makinari ikusten diodan abantaila nagusiena, orea tenperatura egokian mantentzen duela da, eta lehen fermentazioa egiteko oso ondo etortzen zaio ogiari.

Osagaiak:

  • 240g ur
  • 90g esne (laktosa gabea gure kasuan)
  • 220g burbuiladun ama ore
  • 555g irin:
    • 355g gari irin zuri
    • 100g erdi-osoko zekale irin
    • 100g erdi-osoko gari irin
  • 3g gatz
  • 3g soja lezitina
  • 5g sesamo hazi
  • 3g mitxoleta hazi
  • 1,5g azahar-ur
  • 3g oliba olio

Osagai guztiak nahastu, ondo oratu eta 2,5 orduz utzi olioz bustirik ontzi batean igotzen tenperatura epelean. Ondoren, boleatu eta nahi duzuen itxura eman (gure kasuan pixka bat luzexka) eta bannetoiean utzi beste ordu t´erdiz. Nahi izanez gero, hozgailuaren laguntzaz bigarren fermentazio hau luzatu daiteke.

Labea 250ºC-tara berotu, eta guztiz beroa dagoenean, ura duen ontzi bat sartu (lurruna egiteko) eta ogiaren gainazala moztu ondoren, labera sartu eta 5 minuturo lurruna bota labe barrura 25 minutuz. Ondoren, labearen tenperatura 220ºC-tara jeitsi eta beste 35 minutu inguruz egin ura duen ontzia labetik atera ondoren. Labetik ateratzerakoan ondo hozten utzi jan aurretik.

OHARRA: Errezeta hau gazteleraz hemen topatu dezakezue.

NOTA: Podéis ver esta receta en castellano aquí.

9 Iruzkin

Olaiak idatzia atalean

Sagarrezko neguko ogia – Dan Leparden “winter apple loaf”

Bai,
Badakit!

Neguko ogia dela eta udan gaudela. Baietz.

Baina, egoeragatik errezeta hau eta ez besterik bilatu behar izan dut. Xabierren errua da, berak Ingalaterratik ekarritako irina oparitu zidalako. Irin honek oso izen luzea eta berezia du: “Organic stoneground malted blend flour” “Bacheldre Watermill markakoa” eta britainiarra da. Euskarara itzulita “harrizko errotan birrinduriko irin malteatu ekologikoa” eta olé. Horregatik, liburutegi haundia den internetera abiatu naiz irin berezi hau erabiltzen duen errezeta baten bila. Jatorrizko errezeta esteka honetan.

OSAGAIAK

  • Sagar txikia (golden motakoa alegia)
  • Tipula txikia
  • 75 ml. garagardo edo sagardo (errezeta britainiarra izanda, ez dut uste gure sagardo garratzaren antzekorik erabiliko dutenik. Eurek, Erresuma Batuan “El Gaitero” sagardoaren antzekoa edaten baitute)
  • Jatorrizko errezetan 100 ml. ur erabiltzen dituzte baina nik ez nituen behar izan. Lehenengo saiakeran ogi hau egin nuenean ur kopuru guztia batera bota nion. Hasiberriaren akatsa da. Ez dugu ur kopuru guztia batera botako, pixkanaka-pixkanaka baizik, orearen hezetasunaren arabera.
  • 200 g. ama orea (100 g. ur + 100 g. galirin zuria)
  • 75 g. ekilore haziak
  • 75 g. kuia (kalabaza) haziak
  • 250 g. irin malteatua. Irin berezia da,  Xabierrek oparitutakoa. Esteka honetan, Dan Lepardek irin berezi honen ordez zer erabil daiteken aipatzen du: 150 g. galirin zuria, 100g. galirin osokoa, 3  koilarakada olo-kopo (edo gari-kopo, garagar-kopo) erreak eta koilarakada bat hurrengo hiru aukera hauetatik: malta-estraktua (líkidoa edo lehortua); xirope iluna (erremolatxazkoa alegia) edota melaza.
  • 175 g. galirin zuria (Rincón del Segura alegia)
  • 10 g. gatz
  • Oratzeko, oliba olioa

ZELAN EGITEN DEN

  1. Bol baten sagarra azalarekin birrindua ipini (haziak kenduta). Tipula gordinik txiki-txiki zatituta bota. Garagardoa (edo sagardoa), ama orea, haziak, irinak eta gatza gehitu. Azkenik eta BEHAR IZANEZ GERO, ura pixkanaka-pixkanaka gehitu. Ez egin, nik lehenengo saiakeran egin nuen moduan. Ez ahaztu ere, tipula eta sagarrak ura botatzen dutela. Oso ondo nahastu eta 30 minutu egonean laga. Orea biguna izan arren arazo haundirik gabe oratu daiteke. Bola forma eman eta olioztatutako bol baten utzi. Film gardenaz edo zapiaz estali.
  2. Hartzidura egiteko sukaldean bi ordu eta erdi utzi dut (gaur, 25º C inguru zeunden). 40-45 minututik minutura tolesdura eman diot.
  3. Hirugarren tolesdura ondoren orea, oratzeko azaleran lasai-lasai 5 minutu utziko dugu. Geroago, forma eman. Orea oso itsaskorra denez, saskian edo banetoian irina emankortasunez bota eta bertan sartu. Estali, eta ordu eta erdi inguru utziko dugu.
  4. Laba 220º-tara berotu.
  5. Orea atara eta laban sartu baino lehen ebagiak egingo dizkiogu. Labako beheko partean ura bota (nik jada ez dut ontzirik ipintzen, zuzenean botatzen diot lurrina egiteko). 220º-tara 20 minutuz labekatu ondoren, 180º-tara jeitsi eta beste 20 minutu eduki. Oso huzain ederra botatzen du.

Egun bat pasa ondoren dastatu dugu eta izugarrizko zaporea du. Izokina ketan, hegaluze ketan, gazta ketan dastatuak izan ditut baina, ogia ketan inoiz dastatu barik neukan!!!  Izokina ketan, ogi honen gainean, ahaztezinezko esperientzia da.

Sarrera hau, Xabierri eta Juantxori eskeini nahi diet. Xabierri Alemaniatik errekadutxoak ekarri baitizkidalako eta Juantxori bere pazientziagatik, Aitzorrotz-etik jeisterakoan farregura eman zidan eta bera izan zen nere txantxetako “biktima”. Mila esker bioi  bihotz-bihotzez.

4 Iruzkin

Tebak idatzia atalean

Laranja ogia

Etxean hainbat zitriko zuhaitz ditut, hiru laranjondo eta bi limoiondo. Ikarragarri gustatzen zaizkit zitrikoak, eta azken bi urteetan uzta oparoa izan dudanez, errezeta ezberdinak probatzen aritu naiz berauekin.

Zuhaitz bat da denetan bereziena, duela 15-20 urte, jandako laranja baten hazia, lehioko lorontzian sartu, eta handik atera zen. Oso txikia zen haseran, gogoan dut bi hosto soilik zituela, baina denborarekin, hazten joan zen, eta badira urte batzuk atarian landatu genuela. Urte askotan ez zuen fruiturik eman, antzua izango zela uste nuen, hazi txar batetik atera nuelako edo, baina duela laupabost urte, fruituak ematen hasi zen, eta orain, laranja pillo bat ematen digu. Laranja urtsuak eta benetan gozoak dira, erositakoen inbidia zipitzik gabekoak.

Duela gutxi, ogiaren foroan http://www.elforodelpan.com/ Gizaburuagan tahona bat bisitatzeko proposamena egin zen, eta hau aipatuz, Juantxok idatzitako email batean, beraiek egiten duten laranja ogia aipatu zuen. Txikitan egiten nituen froga-zerrikeriak gogorarazi zizkidan aipamen honek,,, eta aspaldi egindako, edo hobeto esanda, egiten saiatutako, laranja ogi bat egitea pentsatu nuen. Hainbat froga egin nituen, interneten bilatutako errezeta ezberdinak kontuan hartuta, baina ez nuen esne ogi edo antzekorik nahi, ogi ogia nahi nuen.

Beraz, modurik sinpleenera jo nuen, ogi baten oinarrizko errezeta hartu, eta moldatu, honako hauek dira osagaiak;

.- 500gr galirin zuri

.- 175gr laranja zuku

.- 100gr ura

.- 200gr ama orea

.- 12gr gatza

.- 2-3 laranjen azala arraspatuta

Irina, gatza, ama orea eta laranja azalak nahastu, eta ondoren laranja ura eta ura gehitu. Ore bateratua lortzean, ondo oratu, leundu arte. Tolesdurak egin, eta olioztaturiko ontzi batean leku epelean utzi, hiru orduz, ordubetez behin berriro tolestuz. Denbora hau pasata, oreari nahi den forma edo itxura eman, eta bannetoian utzi, leku epelean berriro, ordu eta erdi inguruz. Labea piztu, 225º tara, eta ontzi batean ura jarri bertan, lurruna sortu dezan. Orea laberatzean, labearen pareteta ura lainoztu. Hogei minutuz mantendu, eta denbora hau pasatzean, ura atera, eta labearen tenperatura 200º-ra jeitsi, eta beste 20-30 minutuz utzi. Labetik atera, eta parrilla baten gainean utzi hozten.

Ogia laberatzean etxe osoan zabaltzen den usaina lurrinik onena da. Ogi xigortu moduan, gurin pixkatekin gosaltzeko ezinhobea!

7 Iruzkin

Iduk idatzia atalean

Arto eta ekilore hazidun ogia

“El folló”  landetxeko bideoa ikusten sortu zen ogi honen ideia.  Iban Yarza aurreratu zuenez, landetxe hori izango da , datorren uztailean “ogiaren 2. festaren”  gunea
Bideoa ikustean, bukaera antzean, ogi batzuk aurkezten dituzte eta beraien artean, arto eta pipadun ogia aipatu zuten. Tate! Pipak eta artoa!  Eta, nire haurtzaroko asteburuak etorri zitzaizkidan burura eta arto erreak “pepes” jaten genituen eta pipak ere bai, noizbehinka. Zapore nahasketak ona izan behar du, pentsatu nuen, eta arto-ogiaren errezeta bila abiatu nintzen.  Liburuetan begiratu nuen, Interneten… Ez nuen %100 ase ninduen bat bera ere aurkitu, eta gainera, ogia  ama oreaz egitea nahi nuen. Beraz, inprobisatzeari eman nion.

OSAGAIAK, ia kiloko ogi bi egiteko.

  • Arto irin ekologikoa 380gr.
  • Ogia egiteko galirin ekologikoa (Rincón del Segura) 570gr.
  • Galirin zuriaren ama orea 400gr.
  • Gatza 20gr.
  • Ekilore pipak gezak eta gordinik 160gr.
  • Ura 700gr. gutxi gora behera (arto-irinak ur asko xurrupatzen baitu)

ELABORAZIOA

  1. Arto-irina beratzea: ogia egiten hasi baino ordu bete aurretik, bol baten, 600 g irakindako ura arto-irinari ezartzen diogu.Ondo nahasi eta  estalita egonean uzten dugu.
  2. Beste bol baten, ogia egiteko galirina eta gatza pisatu eta ongi nahasten  ditugu.   Ama orea gehitu eta beste 100 bat g. ura. Nahastu. Ez da irin guztia bat egingo.
  3. Arto irin beratua gehitu. Ongi nahasi.  Orain bai, irin guztiak bat egingo duela.  Ore bigun eta heze bat geratzen da.
  4. Oratzeko, frantziar oraketa erabiliko dugu, pazientzia handiz, lasai eta emeki oratuz. Denboratxoa eramango digu ore fin eta leun bat lortu arte. Pazientzia eta musika atsegina.
  5. Gehiena oratuta dugunean,  apur bat lautu eta pipa guztiak gainetik ezartzen dizkiogu, orea itxi eta oratzen jarraitzen dugu beste tartetxo bat.
  6. Orea bitan zatitu, olioz igurtzitako bi boletan sartu eta toki epel batean uzten dugu 3 bat ordu, orduro tolesdura bat emanez oreari. Tolesdurak, olioztatutako sukalde gainan eman eman nizkien.
  7. Hirugarren  tolestearen ondoren, oreei forma eman eta saskitxoetan edo banetoietan sartuko dugu
  8. Bigarren fermentazio bat egin dezan ordu eta erdi bat uzten dugu.
  9. Labea berotu 220ºtara eta lurruna izan dezan prestatzen dugu: labearen behekaldean matalezko ontzi bat, mikroondasen ura berotzen eta lurruntzeko spray  bat.
  10. Banetoietatik,  labarako paper batera ateratzen ditugu oreak eta taxuak gauzatzen dizkiogu. Laban sartu. Metalezko  ontzian ur irakina botatzen dugu eta sprayaz labaren hormak lurrintzen ditugu. 60 minutu, 220º labekatu. Hozten uzten dugu.

Hona hemen emaitza:  arto-irina bezalako gluten gabeko irin mordoxka izan arren,  pilo bat igo diren ogiak, Rincón de Segurako irina indar  irin bezala kontsideratzen ez den arren.

Gaur, lan saio batera eraman dut ogi bat eta apur bat astuna dela azaldu didate, ogi mamia trinkoa delako baina, oso gozoa dela. Hona hemen ogi mamiaren argazki bat.

On egin!!!

4 Iruzkin

Tebak idatzia atalean

Ama orea

Legamiei buruzko atalean aipatu dugu hartzidura onddoek sortutako prozedura dela, eta legamiek sorrarazten dutela hori.

Baita ere argi utzi dugu zein den legamia naturalaren eta legamia industrialaren arteko ezberdintasuna eta legamia naturala dela jendartean ama ore gisa ere ezagutzen dena. Ama orea betidanik erabili izan den legamia da, legamia kimikoa asmatu arte erabili izan zena, eta oraindik ere erabiltzen dena. Baina askok buruan izango duzuen galdera da, non erosten da? nola lor daiteke?

A. Nola egin ama orea?

Oso erraza da, ama orea etxean egindako legamia naturala da. Prozesua ez da zaila, baina pazientzia behar da, hainbat egun behar baitira, gutxienez 6, ama orea lortu arte.

1.  EGUNA:

Hauek dira osagaiak:

  • 20 gr. zekale irin
  • 20 gr. galirin zuri
  • Mahaspasa koilarakada bat (ongi kontatu zenbat diren, aurrerago guzti-guztiak atera behar direlako)
  • 2 koilarakada txiki jogurt gaingabetu
  • 50 gr. ur.

Horrez gain, balantza bat (doitasunekoa bada, hobe), koilara bat, kristalezko poto bat, eta oihal zati bat zein gomatxo bat beharko ditugu, azken horiek, potoa estaltzeko. Ahal den heinean 20 gradu inguru dituen txoko bat aukeratuko dugu etxean, aurrerago potoa bertan uzteko.

Osagaiak nahastu ondoren lortzen dugun orea ahi lodi baten antzekoa izan behar da. Garrantzitsua da hori kontuan hartzea, irin-marka bakoitza ezberdina baita, eta irin bakoitzak ur-kopuru ezberdina xurgatzen baitu. Beraz, hemen kopuruak aipatzen diren arren, ikusten baduzu nahasketa lehorregia edo likidoegia geratu dela, ur eta irin-kopuruak aldatu, bideoan ageri den moduko orea lortu arte.

Ahal den heinean 20 gradu inguru dituen txoko bat aukeratuko dugu etxean, potoa bertan utziko dugu 24 orduz, hartzidura garatzen joan dadin. 2. egunetik aurrera, ama ore hori “elikatu” egin behar da, poliki-poliki hartzidurarako onuragarriak diren bakteriak eta legamiak hazten joan daitezen.

Ama orea egiteko lehen pausoa nolakoa den jakin nahi izanez, gero, ikus bideoa hemen.

B. Nola elikatu ama orea?

2. EGUNA:

Osagaiak:

  • 20 gr. zekale irin
  • 20 gr. galirin zuri
  • 50 gr. ur

Nahasketak aurreko eguneko itxura bera du.

Osagaiak ongi nahastu, irin guztia “busti” edo hidratatu arte. Berriz ere oihalarekin estali eta toki epelean utzi beste 24 orduz.

Prozedura nolakoa den jakiteko, ikus bideoa hemen.

3. EGUNA

Osagaiak:

  • 40 gr. zekale irin
  • 40 gr. galirin zuri
  • 100 gr. ur

Burbuila gutxi batzuk ageri dira gainazalean, usaina ere ezberdina da, jogurtaren antzekoa, batzuek garagardoaren usain-puntu bat duela diote.

Berriz ere osagaiak, oraingoan, kopuruak bikoiztuta, aurreko eguneko orearekin nahastu, potoa oihalarekin estali eta toki epelean utzi beste 24 orduz.

Prozedura nolakoa den jakiteko, ikus bideoa hemen.

4. EGUNA

Osagaiak:

  • 125 gr. galirin zuri
  • 100 gr. ur

Burbuila askoz ere gehiago ageri dira nahasketa osoan.

Lehenbizi potoko nahasketaren 2/3 eta mahaspasak kendu egin behar zaizkio oreari. Galirin zuriarekin bakarrik elikatuko dugu oraingoan, ama orea zuritzeko. Era horretan, ama ore zuriarekin, irinaren arabera, ogi zuriak eta integralak egin ditzakegu, baina ez alderantziz. Hala ere, nahi bada, ama orea zekalearekin elikatzen jarrai daiteke orain arte bezala, eta era horretan, ogi integralak egiteko bakarrik erabiliko dugu.

Prozedura nolakoa den jakiteko, ikus bideoa hemen.

5. EGUNA

Osagaiak:

  • 125 gr. galirin zuri
  • 100 gr. ur

Burbuilen eraginez, ama orea pixka bat hazi da. Oraingoan ere nahasketaren 2/3 kendu behar zaizkio, eta osagai berriak orearekin nahastu.

Tenperaturaren arabera, ama orea azkarrago edo motelago haziko da (tenperatura gehiago=hartzidura azkarragoa). Beraz, kontuan hartzen hasi behar gara hartziduraren zikloa zenbat ordutakoa den. Horretarako, ama orea elikatu berri dugunean, markatxo bat egin errotulagailuarekin, eta orduak igaro hala, ikusi noraino igotzen den, eta noiz hasten den berriz ere jaisten. Puntu goren hori izango da hartziduraren momentu gorena. Garrantzitsua da kontuan hartzea bideoan 24 orduko zikloak egiten diren arren, ez duela zertan hala izan behar, bakoitzaren etxeko tenperatura ezberdina izan daiteke, eta beraz, kontuan hartu beharrekoa da. Baita ere, urtaroaren arabera, zikloa luzeagoa edo motzagoa izango da: udan, tenperaturak gora egiten duenez, zikloa motzagoa izan ohi da.

Prozedura nolakoa den jakiteko, ikus bideoa hemen.

6. EGUNA

Osagaiak:

  • 125 gr. galirin zuri
  • 100 gr. ur

Burbuilen eraginez, ama orea aurreko egunean baino askoz ere gehiago hazi da, ia tamaina bikoiztu arte.

Oraingoan ere nahasketaren 2/3 kendu eta osagai berriak orearekin nahastu. Berriz ere, momentu jakin batean, hartzidurak puntu gorena izan du, eta gero jaitsi egin da. Kontuan hartu, gero eta gehiagotan elikatzen badugu, hartzidura-zikloa azkartzeko aukerak areagotzen direla; beraz, gerta daiteke 6. egunean ama orea aurreko egunean baino bizkorrago hazi eta jaitsi izana.

Prozedura nolakoa den jakiteko, ikus bideoa hemen.

7. EGUNA

Ama orea prest dago, baina egokia da, ogia egiten hasi baino lehenago, pixka bat gehiago indartzea.

Horretarako, berriz ere 2/3 kendu, 100 gr. ur eta 125 gr. galirin zuri bota, ongi nahastu, eta 24 ordu utzi berriz ere hazi eta jaitsi dadin. Prozesu hori bi aldiz errepikatu daiteke, eta horren ondoren, ama oreak beharrezko indarra izango du ogia egiteko.

D. Nola kontserbatu behar da ama orea?

Ama orea “bizirik” edukitzeko egunero elikatu behar da. Baina hori ez da ez erosoa ezta praktikoa ere. Ama orea inolako arazorik gabe gorde daiteke hozkailuan, hilabeteak pasa ditzake bertan lotan eta ez dugu elikatu behar. Hozkailuan gorde baino lehen, egokia da ama orea elikatzea, eta berriz ere burbuilak hazten hasten direnean, hozkailuan gordetzea tapa jarrita.

Horrela, ogia egitea zoazen bakoitzean, handik pixka bat hartu eta elikatuz, ogia egiteko beharko dugun ama ore-kopurua lor dezakegu.

E. Ogia egitean, nola elikatu behar da ama orea?

Ogia egiten hasi baino lehen, 2 edo 3 eguneko aurreikuspena egin behar da, ama orea elikatu edo “errefreskatu” egin behar baita.

Lehenbizi, egin nahi dugun ogiak zenbat ama ore behar duen ikusiko dugu. Demagun, 400 gr. ama ore behar ditugula, horrekin bi ogi egin baitaitezke; ba zenbat ama orerekin hasi behar dugun jakiteko, honela egin behar dira kalkuluak:

1. eguna: 20 gr. ama ore + 40 gr. irin + 40 gr. ur = 100 gr. ama ore.

Nahasketa hartzitzen utzi. Arestian aipatu dugun bezala, hartzidurarako denbora oso erlatiboa da, tenperaturarekin zerikusia dauka. Beraz, oso garrantzitsua da 1. egun horretan zehar ama orea nola hazten doan ikustea, era horretan, hartziduraren momentu gorenera iristen denean, berriz ere elikatu beharko dugu. Epe hori 8, 12 edo 24 ordutakoa izan daiteke, tenperaturaren arabera, azalpenetan, bigarren elikadura hori 2. egun gisa azaldu arren.

2. eguna: 100 gr. ama ore + 200 gr. irin + 200 gr. ur= 500 gr. ama ore*

* 400 gr. ogia egiteko erabiliko ditugu, eta beste 100 gr. soberan daudenez, potoan sartuko dugu berriz ere, horrela ez dugu ama orerik gabe geratzeko arriskurik izango.

Zenbat eta gehiago elikatu, ogiak azido-puntu gutxiago izango du, beraz, gustuen arabera, gutxiago edo gehiago elikatuko dugu ama orea. Ogia egiteko egokia izaten da ama orea hiru aldiz elikatzea, ogiaren gustua ez baita horren azidoa izaten. Gero, ogia azido puntu horrekin atsegin duzula? Bi aldiz elikatu eta kitto; edo, are gozoagoa atsegin duzula? ba lau aldiz elikatu.

F. Nire ama oreak hilabete pare bat darama hozkailuan ukitu gabe, hil egin al da?

Ama orea hainbat hilabetetan hozkailuan edukitzen baduzu, itxura txarra izango du ziur asko: orearen gainean likido ilun bat izango du, eta potoa irekitzean, oso usain zakarra, azetonaren antzekoa izan daitekeena. Lasai, ez larritu, ez da ezer gertatzen, likido ilun hori onddoek beraiek sortzen dute beren burua babesteko, eta usainarena ere normala da.

Ama oreak hozkailuan hilabete gehiago daramatzan heinean, azidotasun handiagoa izango du eta “alferragoa” egongo da. Beraz, hainbat hilabete igaro ondoren, ama orearekin ogi bat egin nahi baduzu, kontuan izan berriz ere aktibatu eta gozatzeko, agian hiru aldiz baino gehiagotan elikatu beharko duzula.

Elikatzeko, likido ilun hori bota edo orearekin nahastu, berdin dio. E atalean aipatu dugun bezala, ogia egiteko zenbat ama ore beharko dugun kalkulatu ondoren, ama-ore kopurua atera, ur eta irinarekin nahastu, ore nahiko lodia lortu arte, eta hartzitzen utzi leku epel batean. Prozedura behar bezain alditan errepikatu, ama orea berriz ere bizi-bizi eduki arte.

OHARRA: Informazio hau (eta beste asko) ogipedian topatu dezakezue edozein momentuan.

45 Iruzkin

Irinak eta Urunak-ek idatzia atalean